6 Eylül 2016 23:14

Akira Kurosawa'nın 6 eşsiz filmi

Akira Kurosawa'nın ölüm yıl dönümü ile derlediğimiz filmleri.

Geçtiğimiz gün yani 6 Eylül, Japon Sinemasının en değerli yönetmenlerinden Akira Kurosawa'nın 18. ölüm yıl dönümüydü. Böylesien büyük şahsiyetleri yalnızca ölüm ve doğum günlerinde hatırlamanın ne kadar yanlış bir şey olduğunu bilsek de bu günlerde onları yad etmeden geçemiyoruz. Burada sözü daha fazla uzatmadan sizi Akira Kurosawa'nın birbirinden eşsiz filmleri ile baş başa bırakalım.


Rashomon - 1950
Akira Kurosawa'nın, adını tüm dünyaya duyurduğu filmi ile listemize başlayalım. Ne de olsa Oscar'da Yabancı Dalda En İyi Film ödülünü alan Kurosawa bu film ile Japon sinemasının yurt dışına açılmasını sağlamıştır. Film, yağmurdan sığınmak için bir harabeye sığınan yabancının, o harabedeki bir oduncu ile bir budist rahibin konuşmasına tanık olması ile başlar. Oduncu, bir haydutun saldırısına uğrayan samuray ile karısının hikayesini anlatmaktadır. Ancak bu hikaye gerçekten onun anlattığı gibi midir? Gerçeğin göreceliliği üzerine bir film yapan Kurosawa sadece Oscar'ı değil, kendinden sonraki birçok sinemacıyı etkilemiştir. Her karakterin gözünden farklı olarak anlatılan "saldırı" hikayesinde gerçeği anlamak için bir de "yargılama" sahneleri bulunur. Yargıcın görünmediği ya da seyircilerin yargıç yerine geçtiği sahneler sayesinde acaba gerçek ortaya çıkabilir mi? Hem biraz gizeme bulaşıp hem de Kurosawa'nın felsefesine giriş yapmak istiyorsanız Rashmonon ideal bir adres olabilir.



Ikiru - 1952
Türkçe'ye "Yaşamak" olarak çevrilen film, hayatının son evrelerindeki yaşlı bir adama odaklanıyor. Mide kanseri teşhisi konulan bir memur olan Kanji Watanabe, bu son günlerini nasıl geçirmeye başlayacaktır. Bu genç kadın, adamın hayatında boyunca yaşamadığı zevkleri acaba ona tattırabilecek midir? Kanji Watanabe, ölüme mutlu bir şekilde kucak açabilecek midir? Belki bu anlattıklarımız size klişe bir "ikinci bahar" öyküsü gibi görünüyor olabilir. Eğer öyle düşünüyorsanız daha önce hiç Kurosawa filmi izlememişsiniz demektir.


Shichinin no Samurai - 1954
Amerika'nın en ünlü kovboy filmlerinden biri olan The Magnificent Seven (Muhteşem Yedili) ve daha birçok filmin babası olan "Yedi Samuray"ın orjinal ismini telafuz etmeye çalışmak bile sizi, filmin atmosferine sokuyor. Can ve mal güvenliği haydutlar tarafından tehlikede olan bir köy, kendilerini koruması için şans eseri karşılarına çıkan yaşlı bir samuray ile anlaşır. Samuray başta yalnızdır ancak topladığı altı kişilik ekibi ile kötü kalpli haydutların karşısında dimdik duracak kadar da ustadır. Filmin konusu her ne kadar yerel bir temadan çıkmada olsa dünya çapında bu denli ilgi ve alaka ile karşılaşmasının bir sebebi de Kurosawa'nın, klasik Japon sinemasının ağır üslubunun dışına çıkmasından kaynaklanır. Onun sinemasında her zaman bir hareket vardı ama Yedi Samuray'da dünyanın birçok seyircisi tarafından ortak kabul edilen "aksiyon" algısını çok profesyonel bir biçimde kullanmıştı. Filmin üç saati aşkın süresini biraz olsun rahatlacak bir tercih olarak görebiliriz bunu.


Yojimbo - 1961
Her zaman Batı, Doğu'dan esinlenecek değil ya? Arada bir Kurosawa da Batı'dan esinlenebilir. Hele ki Fyodor Dostoyevski'den William Shakespeare'ye kadar uyarlamaları olan bir sinemacının başka yapıtlardan yararlanmadığını sanmak pek mantıklı sayılmaz. Akira Kurosawa, 1942 yapımlı The Glass Key ve o filmin uyarlandığı Dashiell Hammett imzalı kitapan etkilendiği belirtse de onun üzerine araştırma yapan yazarlar, başka kaynaklardan da faydalandığını belirtmiştir. Her neyse, ustanın kafasında oluşturduklarını fazla didiklemeden filme geçelim. Film Japonya'da "Edo dönemi" diye tabir edilen bir vakitte geçmektedir. 1600'lerin başından neredeyse 1800'lerin üçüncü çeyreğine kadar uzanan bu dönemde Japonya, merkezi feodalite devrini yaşamıştır. Film ise, bir kasabada hakimiyet sağlamış iki suç baronu ile ilişki içine giren bir samurayın daha doğrusu bir "Ronin"in hikayesini anlatmaktadır. Ronin sıfatı da aslında samuray ile benzer anlamdadır. Onlar da tıpkı samuraylar gibi aristokratlardandır ancak efendisiz kalmışlardır.


Dersu Uzala - 1975
Tam bir önceki filmde Kurosawa'nın "Batı etkilenimlerinden" bahsetmişken sıra, bir Rus uyarlamasına geldi. Vladimir Arsenyev isimli kaşif, 1900'lerin başında beş sene boyunca Sibirya'da Dersu Uzala isimli bir gezgin ile yaptığı seyahatleri kitaplaştırmıştı. Askeri haritacılık için yapılan bu seferler 1920'lerde yazılmış ve yaklaşık 50 yıl sonra da beyazperdeye aktarılmıştır. Sovyet-Japon ortaklığında çekilen film hem Moskova'da hem Oscar'da hem de Avrupa'nın çeşitli bölgelerinden ödüller kazanmıştır. Film her ne kadar Kurosawa'nın yönetmenliğinde gerçekleşse de parayı koyan Ruslar filmin de hukiki sahipleri olmuşlardır. Bu sebeple filmin Oscar'da kazandığı Japonya'nın değil Sovyetlerin hanesine puan olarak yazılmıştır.


Ran - 1985
Gönül isterdi ki listemiz sonlanmasın, Kurosawa'nın otuzu aşkın tüm filmlerinden bahsedelim... Ne yazık ki bunun için ne yeterli yerimiz ne de vaktimiz var. ÜZerine cilt cilt kitapların yazıldığı ve daha da yazılabileceği bir sanatçının eserlerini bir çırpıda anlatmak imkansız olduğu için ancak belli başlı noktalarına değinmek zorunda kalıyoruz. Kurosawa'nın, üzerinde duracağımız son filmi ise "Ran". Türkçe'ye "İsyan" ismi ile çevrilen film, aslında yine bir "Batı" uyarlamasıdır. Shakespeare'nin Kral Lear oyunundan uyarlanan film, bir uyarlamanın nasıl olacağının adete "kitabını yazmıştır". Nasıl mı? Filmi izlemeyenler ya da yeniden hatırlamak isteyenler için biraz bahsedelim. Yukarıda Yojimbo filminden bahsederken Edo dönemi diye bir vakitten bahsetmiştik. Japonya'da, o zamanlardan daha da gerilere uzanan feodalite düzeni yaşanmıştır. Bu düzende de hüküm süren güçlü hükümdarlar, Daimyo ismi ile anılırdı. Yukarıdaki resimde gördüğünüz şirin mi şirin kıyafetler giyen kişiler aslında gereğince sert kişilerdir. Film de hükümdarlığını oğullarına bırakmak isteyen babanın hikayesini anlatır. Tam da Kral Lear'daki aile çatışması burada devreye giriyor ve ortaya epik bir Kurosawa başyapıtı çıkıveriyor.

AHMET TOĞAÇ
Yorumlar
    Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Mynet.com sorumlu tutulamaz.

    Artık sinema biletinizi cep telefonunuzdan satın alabileceğinizi biliyor musunuz?

    Son Haberler

    Artık sinema biletinizi cep telefonunuzdan satın alabileceğinizi biliyor musunuz?

    Mynet Sinema, vizyondaki filmler hakkında detaylı bilgi edinebileceğiz, filmlerin seans ve gösterimde olduğu salon bilgilerini kolayca öğrenebileceğiniz, güncel haberleri takip edebileceğiz, kullanıcıların içerik paylaşabildiği kapsamlı bir sinema sitesidir. Kullanıcılar siteye; film, oyuncu, yönetmen, teknik ekip(yapımcı, müzik, vs..) gibi alanlarda bilgi ekleyebilir, filmler için fotoğraflar ve fragmanlar yükleyebilir, kişisel listelerini oluşturabilir.

    İletişim Kurumsal Yardım Üyelik Yasal Uyarı

    Copyright © MYNET A.Ş. Telif Hakları MYNET A.Ş.'ye Aittir