15 Ekim 2016 20:00

Bu film isimlerini kim çeviriyor?

Türkçe'ye çevrilirken allak bullak olan yabancı film isimleri.

Yabancı filmleri izlemenin makul yolları altyazı ve dublaj seçenekleridir. Bazı kişiler dublajın, filmin gerçekliğini bozduğunu iddia etse de her altyazı çevirisi de öyle pek ahım şahım değildir. Bir de yerli seyircilerin yabancı filmleri daha kolay tercih edebilmeleri için dağıtımcılar filmlerin yabancı isimlerini Türkçeleştirir. Tabi bu çeviri işi her zaman bire bir değildir. Bazen bu iş öyle akıl almaz boyutlara çıkar ki insanın, “Bu ismi nereden buldunuz?” diyesi geliyor. İşte bugün, tam da bu sorunun hakkını veren çevirilere bir göz atmaya ne dersiniz?


Eternal Sunshine of the Spotless Mind – Sil Baştan (2004)
“John Malkovich Olmak”, “Adaptation” ve “Synecdoche, New York” gibi yaratıcı filmlerin senaristi olan Charlie Kaufman ve senarist arkadaşları Pierre Bismuth ve Michel Gondry (aynı zamanda filmin yönetmenidir) tarafından ortaya çıkartılan bu “afili” isim, güzelim Türkçemizin gazabına uğramıştır. Muhtemelen filmin Türkiye’deki dağıtım ve gösterimcileri “Çevirmeye kalkarsak işin içinden çıkamayız” diyip işi başka yollardan halletmeye çalışmışlardır. Oturup filmi izledikten sonra “hafıza silme” işlemlerini görmeleri ile beraber bu filme “Sil Baştan” demeyi tercih etmeleri kuvvetle muhtemeldir. Bir yandan da haksız sayılmazlar. Bir bilet kuyruğunda ya da DVD sipariş edecekken “Sil Baştan” demek yerine, “Saf Bir Zihnin Ebedi Gün Işığı” demeye çalışsaydık, karşımızdaki kişiye, bir şiir okumuş kadar olurduk.


40 Days and 40 Nights – Elim Belim Bağlı (2002)
Eğer filmin hikayesini bilmiyorsanız bu çeviri ile kısa bir şaşkınlık geçirebilirsiniz. Çünkü filmin orijinal adı 40 Days and 40 Nights, (40 Gün ve 40 Gece) bizim kültürümüze ters bir deyim değil. Hem Türkçe çeviri de “Eli kolu bağlı olmak” deyimini biraz tepe taklak etmiş gibi. Ne yazık ki her şey ilk göründüğü gibi değil. Çünkü film, karşı cinsle olan ilişkilerinden sürekli felaketle ayrılan bir adamın radikal bir kararı ile ilgi. Bu adam bir daha kadınlara yanaşmayacağına dair kendine söz verir. En ufak bir dokunuş bile olmayacaktır. Her şey başta güzeldir. Ancak hangi Amerikan yapımında işler sonradan karışmaz ki? İşte bu sebeplerden ötürü dağıtımcılar, ne filmin orijinal adını düz bir şekilde çevirememiş ne de bilindik deyimi olduğu gibi kullanabilmişlerdir. İnsan bazen bu insanlara da acıyor.


Keeping The Faith - Aramızdaki Sarışın (2001)
İki çocukluk arkadaşı Jake Schram ve Brian Finn, (Ben Stiller ve Edward Norton) aynı anda başka bir çocukluk arkadaşları olan Jenna Elfman’ın canlandırdığı Anna karakterine tutulurlar. Ancak bu aşklarının önünde arkadaş olmalarının yanında bir başka engel daha vardır. O da bu ikilinin yaptığı meslek. Jake bir Haham, Brian ise bir papazdır. Filmin orijinal adı “Keeping The Faith” (İmanını Koru) de bu bakıma bu iki arkadaşın trajikomik durumunu açıklar. Ancak ticari zekaya sahip dağıtımcılar bu filmin böyle dini bir isimle çıkmasını istememiş olsalar gerek. Yalnız filmin sorunu ise Edward Norton’un da sarışın oluşudur. Filmin Türkçe afişini gören seyircilerin, bu filme kafa karışıklığı ile gittikleri muhakkak.


A Beautiful Mind – Akıl Oyunları (2001)
Türkçe çevirilerinden nasibi almış bir başka dünyaca ünlü film ise “A Beautiful Mind”dır. Açıkçası, asosyal bir matematik dehası John Nash’in biyografisini konu edinen filmin, “Güzel Mantık” ya da “Hoş Düşünce” hatta ”İyi Kafa” diye çevirmesindense bu isme razıyız. Bazen ”yaratıcı çeviri”, motomot bir çeviriden çok daha iyi iş yapabiliyor. Tabi Akıl Oyunları’nın ne kadar yaratıcı ve akıllıca bir tercih olduğu tartışılır ama bu çeviriyi birçok kişi kabullendi.


Funny Games - Ölümcül Oyunlar (1997)
Micheal Haneke’nin filmografisindeki en iyi filmlerden biri olan Funny Games, tatil için şehirden uzak bir yazlığa gelmiş bir ailenin hüsran ile sonuçlanan tatilini konu ediniyor. Hayır tabi ki de hüsranın sebebi kötü hava şartları değil. Onların evine sızan iki psikopat… Bir anne bir baba ve bir çocuktan oluşan bu çekirdek aile, iki psikopat gencin sadist oyunlarının piyonu olur. Haneke’nin verdiği “Funny Games” (Eğlenceli Oyunlar) ismini beğenmeyen Türkler herhalde, “Böyle oyun mu olur?” diyerekten filmin ismini “Ölümcül Oyunlar” koymuştur. E onlar da haklı tabi, bu oyunun neresi eğlenceli, öyle değil mi?


Sleepers – Kardeş Gibiydiler (1996)
Kelime anlamı olarak “Uyuyanlar” olarak çevirebileceğimiz Sleepers, Türkiye’de Kardeş gibiydiler ismi ile Türkiye’de vizyona girmiştir. Robert DeNiro’dan Dustin Hoffman’a, Brad Pitt’ten Kevin Bacon’a uzanan geniş kadrosuyla film, sokaklarda haylazlık yapan birkaç çoğunun hazin hikayesini anlatır. Çaldıkları bir seyyar araba ile eğlenirken bir kaza sonucu cinayet işleyen çocuklar hapse mahkum edilir. Hapisten çıktıktan sonra görüşmeyen arkadaşlar, 10 yıl sonra bir şekilde yeniden karşılaşırlar. Bu sefer hedefleri, suskunluklarını giderip, hapishanede yaşadıklarının hesabını sormaktır. Sleepers’ın, listenin öteki yapımlarına göre bir farkı bir önceki cümlede adını geçirdiğimiz “suskunlar” mevzusu. Herkes neden bahsetmek istediğimi anlamıştır ama biz daha açık konuşalım. Romandan uyarlanan “Kardeş Gibiydiler”, 2012 yılında Türkiye televizyonlarına “Suskunlar” ismiyle uyarlanmıştır. Ancak bu sefer yapım, yersiz bir çeviri ile ekranlara taşınmadı. Suskunlar, kelime anlamı olarak hem “Uyuyanlar”a çok uzak değil hem de çocukların yaşadıkları olayları net ve sert bir biçimde özetleyebilecek bir isim. Hapishanenin kötü koşullarındaki çocukları sadece kardeş gibi değiller aynı zamanda suskunlar. Yeterince çarpıcı. Keşke bu yaratıcılığı çevirilerde de gösterebilsek.

AHMET TOĞAÇ
Yorumlar
  • türce yi bilmeden ingilizceyi öğrendim derse ,tercümelerde öylesine oluyor

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Mynet.com sorumlu tutulamaz.

Artık sinema biletinizi cep telefonunuzdan satın alabileceğinizi biliyor musunuz?

Son Haberler

Artık sinema biletinizi cep telefonunuzdan satın alabileceğinizi biliyor musunuz?

Mynet Sinema, vizyondaki filmler hakkında detaylı bilgi edinebileceğiz, filmlerin seans ve gösterimde olduğu salon bilgilerini kolayca öğrenebileceğiniz, güncel haberleri takip edebileceğiz, kullanıcıların içerik paylaşabildiği kapsamlı bir sinema sitesidir. Kullanıcılar siteye; film, oyuncu, yönetmen, teknik ekip(yapımcı, müzik, vs..) gibi alanlarda bilgi ekleyebilir, filmler için fotoğraflar ve fragmanlar yükleyebilir, kişisel listelerini oluşturabilir.

İletişim Kurumsal Yardım Üyelik Yasal Uyarı

Copyright © MYNET A.Ş. Telif Hakları MYNET A.Ş.'ye Aittir