1 Ağustos 2016 20:50

Sanatsal Recep İvedik

Türk sinemasında hızla artan kaba güldürü filmlerine insanlar neden bu kadar rağbet gösteriyor?

Yeşilçam’ın yükseliş devri, Türk Sinema Tarihi içinde üretkenlik anlamında en bereketli zamanlarını yaşadı. 60’ların sonundan 70’lerin ortasına kadar senede yüzlerce film yapılan sektör belli nedenlerde ötürü seyircisini kaybetmişti. Ta ki yakın zamanlara kadar. Son birkaç senedir sinema salonları ve seyirciler sürekli yeni rekorlara imza atıyorlar. Ancak bunun yanında seyircilerin tıka basa salonları doldurduğu filmler en fazla eleştiriye maruz kalanlar oluyor. Türk sinemasının en değerli türlerinden olan komedinin, geçmişteki naifliğini kaybedip “kabalaştığı” iddia ediliyor. Dünyaca tanınan festivalleri dolaşıp Türkiye’de gişede ezilen filmler “bizi gösterime almıyorsunuz” diye ağlaya dursun “kaba filmler” parayı götürüyor. Bu kaba saba yapımlar daha ilerleyen yıllarda hatırlanacak mı? Sürekli eleştirilen bu filmlere hiç başka açılardan bakmayı denediniz mi? Az ama öz örneklerle gelin bunu deneyelim.


Recep İvedik
Bu dönemde kaba komedinin "lideri" olarak görülen Recep İvedik'i Türkiye üzerinde izlemeyen herhalde yoktur. "Bir film bu kadar büyük bir kitleye ulaşabiliyorsa nasıl olur da kötü diye yaftalanır?" diye düz bir mantık yürütebiliriz. Bu mantıkta hem doğruluklar hem de yanlışlıklar vardır. Eğer bir film bu denli çok kişiye kendini izletebiliyorsa sinema dahilinde bazı şeyleri doğru yaptığını kimse reddedemez. Ancak "bozuk ağızlı ve medeniyet görmemiş insan müsveddesi Recep" nasıl olur da insanların izlediği birine dönüşebilir. Recep kendini "televizyondaki yıldızlara" bakıp "hayvan" diye niteleyen birisidir. Aşağılık psikolojisine girmesinde sebep yaşadığı karmaşadır. Şöyle ki serinin üçüncü yaşadığı Güngören mahallesini Avrupa'nın göbeği diye tanımlar. Çünkü hayat şartları ona modern bir kişinin kimliğini servis etse de o hala "gelişmekte olan" bir ülkenin içinde sıkışmıştır. Seyirci ile gerçek sorunları paylaşan Recep her ne kadar ağzı bozuk olsa da saygı, ahlak, aile ve dürüstlük değerlerine sonuna kadar bağlıdır. Bu yüzden Recep İvedik her filmi ile milyonlara seslenip, defalarca televizyon ekranlarında yayınlanacaktır.



Maskeli Beşler
Bu filmde de hayatın sillesini yemiş kader mahkumu "kardeşlerin" hikayesidir. Yetimhanede tanışan altı arkadaşın beşi birbirlerine kardeş gibi kenetlenmiştir. Öteki ise bu saf beşliden "uyanıktır". Toplu halde bataklıktan çıkmak yerine onların omuzlarına basarak kendini kurtaran çocuk refah içinde bir hayata yelken açar. Serseri olarak toplumdan dışlanan öteki beşli ise hayatlarını serseri olarak yaşamaya devam ederler ta ki yeniden bir araya gelip kardeşliklerini hatırlayıncaya kadar. Onlar bu hayatı seçmemiştir, toplum onlara bu hayatı layık görmüştür ancak onlar zor durumdayken bile canlarını bir başkası için feda edebilecek kadar naiftirler. Hayatın her anında ezik durumda olsalar bile aralarından ayrılan "uyanık" gibi onursuz yaşamamışlardır. Sonunda da gerçek vicdani rahatlığa kavuşacak olan onlardır. Bazılarına göre Maskeli Beşler'in yaşadıkları, türlü sakarlıkların ardı ardına tekrarlanan Amerikan sessiz dönemindeki "slapstick" filmlerini andıran "sakarlıklar komedisine" benzemektedir. Sinema için fazlasıyla ilkel bir komedi anlayışı olsa da Türk seyircisi bu karakterleri kendine yakın görmüştür. Çünkü içinde tuttuğu yarayı beyazperdede komedi olarak seyretmiştir. Hem fazlasıyla aptal hem de mahkumiyet yemiş bır karakterlerin içindeki saflık insanları salonlara çekmiştir.


Kolpaçino
Sıradaki film daha erkeksi bir hikayeyi içeriyor. Türkiye'de suç temasını içeren filmler neredeyse tamamen erkek hikayeleriyle bezenmiştir. Bu durum, erkeklerin şiddete meyilinden dolayı oluşmuyor. Sağlıklı bir sosyal hayat içinde yaşamayan erkekler böyle "canavarlara" dönüşmektedir. Bu filmde kadınlar ya saf dışı bir anne ya fahişe ya da binlerce kişinin arzuladığı bir "yıldız" olmaktan öteye gidemez. Böyle ayrımcı hayatların içinde kalan erkekler de birbiri ile didişmeye başlarlar. Sonunda da "kim kimi koparırsa" hayattaki payını alacaktır. Yine Maskeli Beşler'deki gibi sakarlıklar komedisi ile bezenen film, karakterlerin ahlaki ödevlerinden çok var olan felaketten kurtuluş macerasını konu edinir. Tüm hayatı boyunca "aslan oğlum" diye pohpohlanan erkeler bu felaketten de tabi ki de sıyrılacaktır. Çünkü "karşı mahallenin" delikanlıları her ne kadar zalim olursa olsun bizim tanıdığımız mahalle abileri asla yenilmezler. Kurtlar Vadisi gibi karizmatik mafyatiklerden sonra izlediğimiz gülünç mafyalar ile erkeklere, "tozpembe" bir dünya sunduğu iddia edilen filmler onlar için çekici olmaya devam edecekler. Bazıları içinse bu filmler "akla zarar" olarak nitelendirilmeye devam edecektir.


Düğün Dernek
Listedeki öteki filmlerde de yapısal muhafazakar esintiler olsa da Düğün Dernek, hikaye anlamında da muhafazakar bir komedi sunmaya çalışıyor. Film, her ne kadar İsmail’in (Rasim Öztekin) oğlunun düğünü üzerine kurulmuş da olsa bu çocuk yan karakterden öteye geçemez. Asıl komediyi, televizyonda yaptıkları dizilerle parlayan Ahmet Kural ve Murat Cemcir ikilisi oluşturur. “Yiğidin harman olduğu”, Anadolu’nun kendini buram buram hissettirdiği yer olan Sivas’ta geçen film sırf mekan seçimi ile muhafazakar kitleye hitap ettiğini fark ettiriyor. Cenazede ve bayramda küslük olmaz diyen Anadolu irfanınca bezenen film, herkesin seferber olduğu bir düğünü konu ediniyor. Köyün tüpçüsünden öğretmenine yani bir nevi emek işçisi olanlar yüceltilirken; beyaz eşyacı, otelci ve kuyumcu gibi sonradan görme burjuvalar yeriliyor. Bir takım işgüzarlıklar “köşeyi dönen” yarı-zengin tayfadan intikam alan film asıl onurun üç kuruşla değil de yardımlaşma ile olacağını seyirciye gösteriyor. Seyirci de beyazperdede aldığı ahlak dersinin yanında birkaç “kaba güldürü” ile de eğlenmiş, çok mu?

AHMET TOĞAÇ
Yorumlar
    Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan Mynet.com sorumlu tutulamaz.

    Artık sinema biletinizi cep telefonunuzdan satın alabileceğinizi biliyor musunuz?

    Son Haberler

    Artık sinema biletinizi cep telefonunuzdan satın alabileceğinizi biliyor musunuz?

    Mynet Sinema, vizyondaki filmler hakkında detaylı bilgi edinebileceğiz, filmlerin seans ve gösterimde olduğu salon bilgilerini kolayca öğrenebileceğiniz, güncel haberleri takip edebileceğiz, kullanıcıların içerik paylaşabildiği kapsamlı bir sinema sitesidir. Kullanıcılar siteye; film, oyuncu, yönetmen, teknik ekip(yapımcı, müzik, vs..) gibi alanlarda bilgi ekleyebilir, filmler için fotoğraflar ve fragmanlar yükleyebilir, kişisel listelerini oluşturabilir.

    İletişim Kurumsal Yardım Üyelik Yasal Uyarı

    Copyright © MYNET A.Ş. Telif Hakları MYNET A.Ş.'ye Aittir